Ego, soul & spirit in je werk

Teveel ego in het werk kan een aanslag op je werkplezier plegen. Het boek “Een van de jongens” van Cees van Lotringen is een triest praktijkvoorbeeld. Hoe het anders kan lees je in “Rijkdom is gratis” van Wendy Hobbelink & Martin Thoolen.

Ego in je werk

‘Een van de jongens’ gaat over Serge Bakker, een wel opgevoede, intelligente en succesvolle fiscalist die als concerndirecteur Fiscale zaken bij ABN Amro werkte. Hij liet zich – buiten het zicht van zijn werkgever en de fiscus – een paar miljoen op een Luxemburgse privé bankrekening betalen. Die beloning ontving hij voor zijn rol bij de aan-en verkoop van winstvennootschappen. De koper kon met de winstvennootschap een fiscale truc uithalen. Uiteindelijk betaalde de belastingbetaler dus.

“Wij denken ook aan jou” hadden companen die ook bij de handel betrokken waren tegen Bakker gezegd. En dat voelde als een warm bad. Zulke woorden kreeg hij bij de bank zelden te horen. Hij voelde zich daar niet voldoende gewaardeerd ten opzichte van collega’s die een hogere bonus kregen. Waardering was een gevoelige snaar voor Bakker die in zijn jonge jaren gebukt ging onder de gereserveerdheid van een vader. Die was altijd maar aan het werk. Bakker groeide op in een ouderlijk leeg aanvoelend huis. En dat anderen een hogere bonus kregen zat hem ook niet lekker.

Bakker had een welvarend leven maar kon geen weerstand bieden aan zijn hebzucht. Het OM weet hem op een gegeven moment te vinden. En vanaf dan wordt het warme bad een lauwe pisbak. Bakker verloor uiteindelijk alles: zijn baan, zijn villa in Hilversum, zijn huwelijk, zijn reputatie en zijn vrijheid. Hij kreeg 2,5 jaar gevangenis straf.

Eenmaal in de gevangenis maakte Bakker zich weer nuttig. Als enige hoogopgeleide man werd hij al snel een juridische vraagbaak voor medegedetineerden. Als hij op een ochtend terugkomt van het luchten, hangt er een plakkaat op de deur van zijn cel “Bakker voor al uw moeilijke vragen”. Hij voelt zich weer gewaardeerd, door boeven weliswaar, maar toch.

Achteraf pas besefte Bakker dat hij hebzuchtig was. Hij had onvoldoende tijd genomen voor reflectie en bezinning en zo de regie over zijn lot en leven verloren.

Ongetwijfeld zou Bakker met wat meer zelfreflectie en aandacht voor soul & spirit zijn loopbaan heel anders geëindigd hebben. En als pensionado terug kunnen blikken op een mooie loopbaan met veel werkplezier.

Ego plus soul & spirit in je werk

“Rijkdom is gratis” gaat over drie dimensies van je persoonlijkheid: ego-ziel-spirit. Met aandacht voor alle drie kun je anders met jezelf, een ander of een situatie omgaan.

Ego is een nuttig voor het:

beschermen van jezelf,
zorgen voor je behoeftes,
opkomen voor jezelf,
aanpassen aan je omgeving.

Maar als ego in de praktijk op de voorgrond staat kan het met je aan de haal gaan en leiden tot:

gelijk willen hebben,
je mooier voordoen,
snel iets persoonlijk nemen,
je meer of minder voelen,
te sterk gericht zijn op denken óf voelen,
leven in het verleden of toekomst.

Dat komt je werkplezier niet ten goede. Het boek bevat tips hoe je je ego kunt doseren, waardoor nieuwe keuzes in beeld komen en meer ruimte overblijft voor ziel en spirit.

Ziel staat voor een individueel pakket van ervaringen, inzichten, talenten, passies, verlangens en dromen. Hierbij horen kwaliteiten als puurheid, authenticiteit, enthousiasme, levendigheid en spontaniteit.

Geef je ruimte aan de ziel dan geniet je meer van het leven, voel je je vitaler en verdiep je contact met anderen. Aan de hand van een voorbeeld leggen de schrijvers uit wat de waarde van de ziel is voor iemand die jaren als consultant werkt maar daarop is uitgekeken. Zo wordt iets abstracts concreet gemaakt. Aandacht voor het zielsaspect leidt tot:

inspiratie,
bevlogenheid,
eigenheid tonen,
kracht of kwetsbaarheid delen,
verlangens en dromen komen tot leven.

Spirit laat zich moeilijker omschrijven, maar het bevat in ieder geval drie aspecten:

helderheid van geest,
realiseren dat niets hetzelfde blijft,
iets dat alles met alles verbindt.

Beoefenaars van vipassana meditatie of mindfulness zullen het begrip spirit wel doorgronden. Maar ook de lezende leek wordt inzicht verschaft met de beschrijving van een praktijksituatie waarin het project van een projectmanager vervalt vanwege een interne reorganisatie. 

Rijkdom is gratis geeft meerdere van zulke praktijksituaties waarbij ziel en spirit wel of niet aan bod komen. Zo wordt duidelijk welke invloed alle dimensies – ego, ziel en spirit – hebben op leven en werk. De onderliggende boodschap van het boek is dat besef van de werking van ego, ziel en spirit het mogelijk maakt te kiezen hoe je er dagelijks mee omgaat. Door andere keuzes te maken kun je je effectiviteit vergroten.

Serge Bakker uit het eerste boek heeft die bewuste keuze duidelijk niet gemaakt. Dat is een dure les gebleken ….

‘Rijkdom is gratis’ is lezenswaardig voor iedereen die zich niet helemaal happy  voelt in zijn werk. Het is prettig leesbaar en niet zweverig. Het bevat een heldere uitleg van krachten die je (professionele) leven bepalen.‘Een van de jongens’ is een goede waarschuwing: laat je ego je werkplezier niet vergallen.